Αστυπάλαια

Η  Αστυπάλαια (αλλιώς Σταμπάλια) είναι το πιο δυτικό και απόμακρο νησί των Δωδεκανήσων. Η επιφάνεια του νησιού είναι 97τ.xλμ. ενώ οι ακτές είναι 110χιλ. σε μήκος. Η Αστυπάλαια χωρίζεται σε δύο μέρη, το Μέσα Νησί και το Έξω Νησί, τα οποία συνδέονται με μία στενή φυσική λωρίδα γη; 100μ.φάρδος. Η Αστυπάλαια είναι 23 ναυτικά μίλια μακριά από την Κω, 27 ναυτικά μίλια από την Ανάφη και 175 ναυτικά μίλια από τον Πειραιά. Το νησί είναι ορεινό, η ψηλότερη κορυφή του είναι η Βάρδια (482μ.), ενώ στη μικρή του πεδιάδα φυτρώνουν φρουτόδεντρα, λαχανικά, όπως και καρυδιές που ποτίζονται από τοπικές πηγές.

 
Αξιοθέατα
Το νησί της Αστυπάλαιας πήρε το όνομά του από την αδερφή της Ευρώπης και την μητέρα του Μίνωα, όπως αναφέρει η μυθολογία. Βρίσκεται δυτικά στα Δωδεκάνησα και μοιάζει σαν να είναι δύο νησιά που ενώνονται μεταξύ τους . Στη γραφική πρωτεύουσα της Αστυπάλαιας τη Χώρα, λευκά σπίτια με έντονα χρωματιστά παράθυρα και πολυάριθμοι ανεμόμυλοι δημιουργούν μια πανέμορφη εικόνα. Οι ταξιδιώτες πρέπει να επισκεφτούν την εκκλησία της Παναγίας της Πορταΐτισσας, τις σπηλιές στις Βάτσες και στο Βαθύ και μπορούν να διασκεδάσουν στις όμορφες παραλίες του Λιβαδιού, στο Δεύτερο Μαρμάρι, στον Άγιο Ιωάννη, στα Καμινάκια, στις Βάτσες και στον Άγιο Βασίλη.

 
Το κάστρο της Αστυπάλαιας
Το εντυπωσιακό βενετσιάνικο κάστρο της Αστυπάλαιας βρίσκεται σε ύψος 100μ. πάνω από την πόλη. Χτίστηκε τον 13ο αιώνα. Λέγεται αλλιώς " Κάστρο των Quierini " από το όνομα της οικογένειας που δεσπόζει στο νησί από το 1207 έως το 1522. Το οικόσημο της οικογένειας βρίσκεται ακόμα πάνω από την κεντρική του θύρα. Στο εξωτερικό, μπορεί κανείς να δει, πέτρινους τοίχους με πολεμίστρες που χτίστηκαν για να προστατεύουν το νησί από τους πειρατές. Στο εσωτερικό, ανάμεσα σε δαιδαλώδη μονοπάτια, υπάρχουν τα σπίτια των μελών της οικογένειας Quierini που κατοικούσαν εκεί μέχρι το 1956. Αξιοσημείωτο είναι οι όμορφες παλιές εκκλησίες της Παναγίας του Κάστρου και του Αγίου Γεωργίου. Από εκεί πάνω η θέα της Αστυπάλαιας είναι εκθαμβωτική.

 
Η εκκλησία της Παναγίας της Πορταΐτισσας
Η εκκλησία της Παναγίας της Πορταΐτισσας είναι κοντά στο κάστρο της Αστυπάλαιας στην "Ροδιά" (Pomegranate), που πήρε το όνομά της από το δέντρο που βρισκόταν κάποτε στην περιοχή. Σύμφωνα με την παράδοση, χτίστηκε από τον Άγιο Άνθιμο τον 18ο αιώνα. Στο εξωτερικό, μπορεί κανείς να θαυμάσει τον τρούλο της Παναγίας, τις διακοσμήσεις που την καθιστούν την πιο όμορφη εκκλησία του νησιού και το δεσποτικό πέτρινο καμπαναριό. Στο εσωτερικό, υπάρχει ένα πολύτιμο ξύλινο σκαλιστό σκρίνιο εμπλουτισμένο με φύλλα χρυσού, όπου η εικόνα της Παρθένου φυλάσσεται. Λέγεται ότι είναι αντίγραφο της εικόνας της Παναγίας που βρίσκεται στη μονή των Υβίρων στο Άγιο Όρος.

 
 
Μυθολογία
Σύμφωνα με το μύθο η Αστυπάλαια πήρε το όνομά της από την γυναίκα του Ποσειδώνα. Ένας άλλος μύθος ισχυρίζεται ότι το νησί πήρε το όνομά του από την αδερφή της Ευρώπης (τη μητέρα του βασιλιά Μίνωα). Το νησί τους αρχαίους χρόνους λεγόταν  "Ιχθυόεσσα", γιατί ήταν σημαντικός τόπος ψαρέματος, ενώ επίσης λεγόταν "Βωμός των Θεών", λόγω της αφθονίας των λουλουδιών. Οι Βενετσιάνοι ονόμασαν το νησί "Σταμπάλια". Οι πρώτοι κάτοικοι του νησιού ήταν οι Κάρες, ενώ οι Κρητικοί μετανάστεψαν εκεί. Από την γραφή και την γλώσσα των αρχαίων κατοίκων, καταλαβαίνει κανείς ότι και μετανάστες από την Αργολίδα ζούσαν εκεί, ενώ άλλα σημάδια επιβεβαιώνουν ότι το νησί ευημερούσε από ναυτιλία. Η Αστυπάλαια ήταν η γη των διασημότερων αθλητών. Ο Κλεομήδης, ο οποίος σύμφωνα με το μύθο, νίκησε έναν αθλητή που ονομαζόταν Eκος στην πάλη, στο πρώτο Ολυμπιακό Πρωτάθλημα, σκοτώνωντάς τον με ένα και μοναδικό χτύπημα. Οι κριτές του πήραν τον Ολυμπιακό τίτλο πίσω και ανάγκασαν τον Κλεομήδη να πληρώσει πρόστιμο επειδή θεωρούσαν ότι ο θάνατος του αντιπάλου δεν ήταν σύμφωνα με τους κανόνες. Ο Κλεομήδης πολύ πικραμένος, γύρισε στην Αστυπάλαια και κατεδάφισε την κολώνα ενός σχολείου, το οποίο στοίχισε το θάνατο 60 μαθητών. Οι ντόπιοι τον καταδίωξαν πετώντας του πέτρες και ο Κλεομήδης γύρεψε καταφύγιο στο ναό της Αθηνάς και κλείστηκε σε μια κρύπτη. Όταν οι άνθρωποι της Αστυπάλαιας άνοιξαν τη κρύπτη ανακάλυψαν ότι ήταν άδεια και η Πυθία τους είπε ότι ο Κλεομήδης δεν ήταν θνητός και έπρεπε να τον τιμήσουν σαν ήρωα.

 
Ιστορία
Η Αστυπάλαια ήταν μέλος της Αθηναϊκής Συμμαχίας κατά την διάρκεια 454 - 424 π. Χ., ενώ εξαιτίας της ναυτικής της σημασίας, είχε σημαντικό ρόλο κατά τη διάρκεια της Ελληνιστικής περιόδου. Το 105π.Χ. οι Ρωμαίοι αφού ήρθαν σε συμφωνία με τους νησιώτες, παραχώρησαν στους ντόπιους αυτονομία και προνόμια, σε αντάλλαγμα για τη χρήση των λιμανιών του νησιού, που του; εξυπηρετούσαν ως καταφύγια από τους πειρατές. Δεν υπάρχουν σημαντικές πληροφορίες σχετικά με τα νεότερα Βυζαντινά χρόνια. Μετά την κατάρρευση της Βυζαντινής αυτοκρατορίας, η Αστυπάλαια ήρθε υπό τον έλεγχο του βενετσιάνου Ιερεμία Γύζη, ακολουθούμενος από την οικογένεια των Quierini, οι οποίοι, με εξαίρεση μιας μικρής χρονικής περιόδου, κυριαρχούσαν στο νησί μέχρι το 1537, όταν κατακτήθηκε από τους Τούρκους. Οι άνθρωποι της Αστυπάλαιας συμμετείχαν στην Ελληνική Επανάσταση του 1821 ενώ το νησί έγινε μέρος του "Συμπλέγματος της Θήρας" τον επόμενο χρόνο. Παρά τις προσπάθειες του Καποδίστρια, η Αστυπάλαια και τα υπόλοιπα νησιά των Δωδεκανήσων, παρέμειναν υπό την τουρκική κατοχή μέχρι το 1912, όποτε το νησί κυριεύτηκε από τους Ιταλούς κατά τη διάρκεια του Ιταλο - Τουρκικού πολέμου (1911 - 1912). Η Ιταλική κυριαρχία τελείωσε μετά το τέλος του 2ου Παγκοσμίου Πολέμου και η Αστυπάλαια μαζί με τα υπόλοιπα Δωδεκάνησα ενώθηκαν με την Ελλάδα στις 7 Μαρτίου 1948.